ΚΛΗΡΟΔΟΤΗΜΑ "ΦΩΚΙΩΝΟΣ ΙΩΑΝ. ΚΑΛΟΓΕΡΑ"

Φωκίων Ιωάν. Καλογεράς

Εκπαιδευτικός 1845-1930

Εκπαιδευτικός που καταγόταν από το χωρίο Υψηλού, είχε εργαστεί κυρίως σε σχολεία της Βραΐλας στην Ρουμανία αλλά και της Άνδρου, κατοικούσε στην Χώρα, όριζε το 1930 με την διαθήκη του τον ανιψιό του κληρονόμο όλης της ακίνητης περιουσίας του, εκτός από δύο ακίνητα κληροδοτούμενα στο σωματείο "ΛΕΣΧΗ ΑΝΔΡΙΩΝ", και συγκεκριμένα μία διώροφη οικία και ένα κατάστημα επί της οδού Γ. Εμπειρίκου.

Τα ακίνητα αυτά έπρεπε να παρέλθουν στην Λέσχη Ανδρίων μετά την πάροδο 25 ετών, περίοδο κατά την οποία ο κληρονόμος του διαθέτη θα καρπούτο τα εισοδήματα τους και θα είχε την υποχρέωση να τα συντηρεί.

Όταν η Λέσχη Άνδριών θα παραλάμβανε το κληροδότημα, δεν θα είχε το δικαίωμα να εκποιήσει αλλά από τα εισοδήματα που θα προέκυπταν από αυτά, θα κάλυπτε την συντήρηση τους και τα υπόλοιπα θα διατίθεντο 

"Αποκλειστικός και μόνον προς εκπαίδευση αποφοίτων της Ανωτέρας εν Άνδρο Σχολής, εξ Άνδρου καταγομένων και εγγεγραμμένων εις τα δημοτολόγια μιας των κοινοτήτων την Νήσου Άνδρου, οιουδήποτε φύλου, εις μίαν των κατωτέρων σπουδών: Γεωπονικής, Μηχανικής, Μηχανολογίας, Χημείας και Ανωτέρων Ναυτικών κατόπιν γραπτού διαγωνισμού".

Λίγο μετά την απόδοση των κληροδοντηθέντων στην Λέσχη Ανδρίων το σωματείο περιέγραψε τις δυσκολίες που προέκυπταν στην διαχείριση τους τόσο εξαιτίας των χαμηλών αποδόσεων τους σε σχέση με τις ανάγκες τους, όσο και εξαιτίας την έλλειψης μελών εκ μέρους του Σωματείου που θα μπορούσαν να αναλάβουν την διαχείριση αυτή.

Έως το 1964 και λόγω της κατάστασης των κληροδοντηθέντων κτισμάτων και της συνακόλουθης έλλειψης επαρκών πόρων, δεν είχε καταστεί εφικτή η εκπλήρωση της επιθυμίας του διαθέτη για την παροχή υποτροφίας.

Το 1962 και το 1968 αντίστοιχα η Λέσχη Ανδριών εκποίησε τα δύο ακίνητα, των οποίων τα έσοδα μόλις έφταναν για την υποτυπώδες συντήρηση τους, αγόρασε δύο διαμερίσματα στην Αθήνα. 

Το 1976, η Λέσχη Ανδρίων αιτήθηκε την τροποποίηση του τρόπου επιλογής των υποτροφιών του κληροδοτήματος, έτσι ώστε να μην διενεργούνται εξετάσεις αλλά να συνυπολογίζονται ο βαθμός απολυτηρίου, οι μονάδες στις εισιτήριες εξετάσεις στο πανεπιστήμιο, η επίδοση στο σχολείο, το ήθος και η συμπεριφορά καθώς και η οικονομική κατάσταση τους, το αίτημα δεν είχε ανταπόκριση, δυο χρόνια αργότερα επανέλαβε το αίτημα της τροποποίησης και απλούστευσης της μεθόδου επιλογής υποτροφιών.

Το 1992 η Επιτροπή Δημοσίων Κτημάτων Νομού Κυκλάδων εισηγήθηκε τη μη έγκριση του προυπολογισμού του έτους εκείνου, διότι οι σκοποί του κληροδοτήματος τα προηγούμενα χρόνια δεν εκπληρώνονταν, σημειώνοντας ότι είχε από το 1991 συστήσει στην Λέσχη να αναθέσει σε δικηγόρο τη σχετική τροποποίηση.

Η Λέσχη Ανδρίων με έγγραφο της προς το Υπουργείο Οικονομικών στις 12/5/1992 αναφέρονταν στους λόγους που την οδήγησαν στην εκποίηση του κληροδοτήματος και στην αγορά των ακινήτων στην Αθήνα, καθώς και την εισήγηση της στο Εφετείο Αθηνών σχετικά με την απλούστευση των διαδικασιών για την παροχή των υποτροφιών. Τέλος δήλωνε την επιθυμία της να αποποιηθεί το ρόλο του εκτελεστή της διαθήκης υπέρ του Δήμου Άνδρου ή οποιαδήποτε φορέα κρινόταν κατάλληλος.

Στην διακήρυξη των υποτροφιών του έτους 1996, η Λέσχη Ανδρίων παρέμενε διαχειριστής του κληροδοτήματος και η μέθοδος επιλογής παρέμενε η γραπτή εξέταση στα μαθηματικά, τη φυσική, τη γεωγραφία και την Αγγλική γλώσσα.

Μετά το έτος 2003 δίδεται υποτροφία στους αριστούχους τελειοφοίτους του γενικού λυκείου Άνδρου καθώς και του ΕΠΑΛ, χωρίς γραπτές εξετάσεις με μοναδικό κριτήριο τον βαθμό απολυτηρίου.

Σήμερα το Κληροδότημα Φωκίων Ιωάν. Καλογερά έχει στην ιδιοκτησία του δύο ακίνητα στην περιοχή του Δήμου Αθηνών, στην οδό Ρηγίλλης στο κέντρο της Αθήνας και στην οδό Κίρρας στους Αμπελόκηπους.

Μέλη της διαχειριστικής επιτροπής του Κληροδοτήματος είναι το εκάστοτε διοικητικό Συμβούλιο της "ΛΕΣΧΗΣ ΑΝΔΡΙΩΝ"


Βιβλιογραφία:

Ελένη Μπενέκη Η ΕΥΠΟΙΙΑ ΣΤΗΝ ΆΝΔΡΟ 19ος - 20ος αιώνας. Εταιρεία Ανδρίων επιστημόνων 2012. Σελίδες 112-113-114.

Αρχείο ΛΕΣΧΗΣ ΑΝΔΡΙΩΝ